Uluslararası düşünce buluşması Gaziantep Forum III, GİBTÜ’de düzenlenecek

Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (GİBTÜ), farklı ülkelerden âlimleri, akademisyenleri ve düşünürleri Gaziantep Forum III kapsamında bir araya getirmeye hazırlanıyor. Üniversitenin üçüncü kez ev sahipliği üstleneceği uluslararası programda İslami müşterekler, ortak değerler, düşünsel farklılıklar ve günümüz dünyasının karşılaştığı sorunlar akademik bir yaklaşımla değerlendirilecek. Etkinlik, 21-23 Ekim 2026 tarihlerinde Şahinbey Kongre ve Sanat Merkezi’nde yapılacak.

İslam düşüncesindeki ortak zeminleri ve çağdaş meseleleri farklı bakış açıları üzerinden tartışmaya açacak forum, dünyanın çeşitli bölgelerinden katılımcıları Gaziantep’te buluşturacak. Üçüncü yılına ulaşan organizasyon, akademisyenler, âlimler ve düşünürler arasında uluslararası ölçekte bir müzakere ortamı oluşturmayı amaçlıyor.

Bu yılki program, "İslami Müştereklerden Evrensel Vizyona - Yöntemsel Temeller ve Çağdaş Meydan Okumalar" temasıyla gerçekleştirilecek. Forum boyunca İslami müştereklerin kapsamı ve niteliği, ortak bir düşünsel alan kurmanın imkânları, itikadi ve fıkhi başlıklar, siyasal ve toplumsal alandaki ortaklıklar ile bu kavramların çağdaş koşullarda yeniden değerlendirilme yolları ayrıntılı biçimde konuşulacak.

"İslami müşterekleri insanlığın ortak sorunları bağlamında ele almalıyız"

GİBTÜ Rektörü Prof. Dr. Şehmus Demir, Gaziantep Forum III’ün yaklaşımını değerlendirirken İslami müştereklerin sadece Müslüman toplumlar arasındaki birlik ve dayanışma ekseninde düşünülmemesi gerektiğini belirtti. Demir, konunun insanlığın paylaştığı ortak meselelerle birlikte ele alınmasının forumun temel hareket noktalarından biri olduğunu ifade etti.

Forumun ana temasına ilişkin görüşlerini paylaşan Demir, "İslami müştereklerin insani müştereklerin ufku olarak anlaşılıp deklare edildiği yeni bir disiplinel ufka ihtiyaç bulunmaktadır" ifadelerini kullandı.

Demir’e göre İslami müştereklerin kapsama alanı bütün insanları içine alacak biçimde genişletilmeli, tartışmaların bağlamında ise insanlığın ortak sorunları bulunmalı. Ulaşım ve iletişim olanaklarının ilerlemesi, toplumların farklı coğrafyalara dağılması ve küresel krizlerdeki artışın, bu yaklaşımın önemini günümüzde daha da belirgin hâle getirdiğini kaydetti.

İslami müştereklerin güce dayalı bir birlik modeli şeklinde görülmemesi gerektiğini vurgulayan Demir, farklılıklar varlığını sürdürürken ortak bir düşünce çevresinde buluşabilmenin değerine dikkati çekti. Bu arayışın, İslam’ın insanlığa sunmayı hedeflediği evrensel birey ve toplum modelinin inşasına yönelik çabanın bir parçası olması gerektiğini dile getirdi.

Gaziantep Forum’un söz konusu düşünsel arayışa katkı vermek için dünyanın değişik bölgelerindeki akademisyen, âlim ve uzmanları buluşturacağını aktaran Demir, İslam’ın "alemlere rahmet" olma vasfının yalnızca söylem düzeyinde kalmamasını önemsediklerini belirtti. Forum aracılığıyla bu yaklaşımın insanlığın ortak meseleleri karşısında ahlaki ve hukuki temeller üzerinden tartışılmasına katkı sağlamayı hedeflediklerini bildirdi.

Çok sayıda ülkeden katılımcı Gaziantep’e gelecek

Uluslararası katılım temelinde hazırlanan Gaziantep Forum III, birbirinden farklı akademik birikimleri ve düşünce geleneklerini aynı programda buluşturacak. Etkinliğin açılış bölümünde kamu yöneticileri, akademisyenler ve dinî kurumların temsilcileri yer alacak.

Açılış programına Diyanet İşleri eski Başkanı Prof. Dr. Ali Bardakoğlu, Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ile Şahinbey Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu katılacak. Programın açılış konferansını da Ali Bardakoğlu verecek.

Forumda Türkiye’nin yanı sıra Irak, Bahreyn, Rusya, Sudan, Mısır, Suriye, Filistin, Malezya, Tunus, Fas, Lübnan, Bosna-Hersek, Endonezya, Kırgızistan, Ürdün, Güney Afrika ve İngiltere’den akademisyenler ile uzmanların bulunması öngörülüyor. Katılımcılar, program kapsamında gerçekleştirilecek farklı oturumlarda kendi çalışma alanlarına ilişkin değerlendirmelerini aktaracak.

Konuşmacılar arasında Hamad Bin Khalifa Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmad M. Hasnah, Suriye Başmüftüsü Usame er-Rifai, Moskova İslam Enstitüsü Rektörü Prof. Dr. Damir Mukhetdinov, Fas eski Başbakanı Prof. Dr. Sa’deddîn el-Usmânî, Kırgızistan Müslümanları Dini İdaresi Başkanı Abdülaziz Kari Zakirov ve Durham Üniversitesi İslam Ekonomisi ve Finansı Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mehmet Asutay bulunuyor. Programda ayrıca farklı ülkelerden çok sayıda akademisyen ve düşünür görev alacak.

Program altı ana oturumdan oluşacak

Üç güne yayılan Gaziantep Forum III’ün akademik programı altı temel oturum hâlinde yürütülecek. Her oturumda İslami müştereklerin farklı bir boyutu, alanında çalışan katılımcıların katkısıyla incelenecek; tarihsel ve yöntemsel tartışmaların yanında çağdaş sorunlara ilişkin değerlendirmelere de yer verilecek.

İlk oturumun başlığı "İslami Müştereklerin Temellendirilmesi" olacak. Bu bölümde İslami müştereklerin itikadi, epistemolojik, ahlaki ve ameli yönleri ele alınacak. Müştereklerin insanlığa ait ortaklıklar için nasıl bir zemin oluşturabileceği ve evrensel bir değerler sistemi çerçevesinde ne şekilde yorumlanabileceği de oturumun tartışma konuları arasında bulunacak.

İkinci oturum, "İtikadi Müşterekler ve İhtilafın Sınırları" başlığı altında düzenlenecek. Ehl-i kıble kavramı ve itikadi çoğulculuğun yanı sıra farklı düşünceler karşısında eleştiri ve tahammül ahlakı değerlendirilecek. İnanç alanındaki ayrılıkların günümüzde ortaya çıkan yansımaları da konuşulacak başlıklar arasında yer alacak.

Üçüncü bölüm "Fıkhî Ortak Zemin ve Makasıd" adıyla gerçekleştirilecek. Katılımcılar bu oturumda İslam hukukundaki çoğulculuğu, icma kavramını ve Makasıdu’ş-Şerîa yaklaşımını değerlendirecek. İslam hukukunun temel gereklilikleri ile evrensel değerler arasında kurulabilecek ilişki de müzakere edilecek.

Dördüncü oturumun odağında "Siyasi ve Sosyal Alanda Müşterekler" bulunacak. Bu kapsamda ümmet kavramı, siyasal muhalefet, ortak iyi ve kamu yararı üzerinde durulacak. Sosyal refahı önceleyen yönetim yaklaşımı da farklı yönleriyle tartışmaya açılacak.

Beşinci oturum, "Çağdaş Dönemde İslami Müştereklerin Durumu" başlığını taşıyacak. İslam dünyasındaki müştereklerin bugünkü görünümü incelenirken sömürgecilik, oryantalizm, modern devlet yapıları, küreselleşme ve birden fazla kimliğin birlikte varlığı gibi konular değerlendirilecek.

Programın altıncı ve son oturumu ise "İslami Müşterekleri Yeniden İnşa Etmek İçin Pratik Bir Çerçeve" başlığıyla yapılacak. Eğitim ve dinî söylemle birlikte akademik kurumların üstlenebileceği roller bu bölümde ele alınacak. Çoğulculuğun imkânları ve insani krizlere çözüm geliştirme kapasitesi de son oturumun gündeminde olacak.

Forum üçüncü yılında düşünsel birikimini genişletiyor

Gaziantep Forum, üçüncü yılında uluslararası bir düşünce ve müzakere platformu olma özelliğini sürdürmeyi hedefliyor. Organizasyonun yaklaşımı, İslami müşterekleri sadece Müslümanlar arasındaki dayanışma ve bütünlük üzerinden değil, bütün insanlığın karşı karşıya kaldığı ortak sorunlar çerçevesinde değerlendirme düşüncesine dayanıyor.

Bu yıl belirlenen tema da söz konusu yaklaşımı farklı disiplinlerin katkısıyla geliştirmeyi amaçlıyor. İslami müştereklerin evrensel değerlerle ve insani ortaklıklarla ilişkisi, çeşitli ülkelerden uzmanların görüşleri doğrultusunda hem kuramsal hem de güncel boyutlarıyla ele alınacak.

Gaziantep Forum III, 21-23 Ekim 2026’da Şahinbey Kongre ve Sanat Merkezi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek. Üç gün devam edecek buluşmayla Gaziantep’in farklı ülkelerden akademisyenleri, âlimleri ve düşünürleri bir araya getiren uluslararası bir tartışma ve fikir paylaşımı merkezine dönüşmesi amaçlanıyor.